Problematyka „Cesarza”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Cesarz pojmowany jest dziś przede wszystkim jako uniwersalne studium powstania, a zwłaszcza upadku państwa totalitarnego. Jak pisał o swoim dziele sam Kapuściński: Mnie chodziło o to, żeby to była książka o mechanizmach władzy dyktatorskiej.

Na kartach opowieści przedstawiony został dyktator, który sprawował władzę w państwie od 1930 do 1974 roku. Przez te blisko czterdzieści pięć lat cesarz jednoosobowo sprawując rządy, stopniowo tracił poparcie ludu. Zanim jednak doszło do upadku Hajle Sellasje, udało mu się zbudować klasyczny totalitarny model państwa. Dowodzoną przez siebie Etiopię sparaliżował wręcz niesłychanym terrorem. Rozbudowując aparat przemocy do maksimum, zapewnił sobie spokój od sprzeciwów, zamieszek, protestów na wiele lat. W jego państwie nie istniała żadna opozycja polityczna, ponieważ była ona prawnie zakazana. Posiadając zwierzchnictwo nad armią, policją i szeregiem tajnych ugrupowań militarnych i paramilitarnych, dyktator posługiwał się terrorem w celu zapewnienia sobie posłuchu i wymuszenia siłą poparcia społecznego.

Wokół swojej osoby zbudował niesłychanie rozdmuchany kult. Już podczas koronacji nadał sobie wiele mówiący o jego ego tytuł: Cesarz Haile Selassie I, Zwycięski Lew Plemienia Judy, Wybraniec Boży, Król Królów Etiopii. W kreowaniu swojego wizerunku kierował się populistycznymi i propagandowymi chwytami, którymi zwodził społeczeństwo. Wszystkimi trudnymi i niepopularnymi decyzjami obarczał swoich ministrów, a sam zbierał laury za działania mające na celu polepszenie życia obywateli. Dyktator opisywany przez Kapuścińskiego wydaje się być odosobnionym przypadkiem, zdeprawowanym do granic możliwości indywiduum, uzależnionym od luksusu analfabetą, lecz historia zna wiele podobnych do niego przypadków despotycznych przywódców, dla których nic poza własnymi uciechami nie miało żadnego znaczenia. Nawet dziś są państwa, w których władze sprawują ludzie podobni do Hajle Sellasje.

W Etiopii przestawionej w Cesarzu widzimy inną prawidłowość bardzo charakterystyczną dla państw totalitarnych. W doborze elit przywódca nie kierował się kompetencjami, inteligencją, doświadczeniem, ale lojalnością i podatnością na korupcję. Dyktator obsadził wszystkie najważniejsze stanowiska w państwie osobami bądź to zależnymi od niego finansowo, bądź członkami własnej rodziny. W ten sposób utrzymywał swoją pozycję absolutnego hegemona. Ważne było również, że spora część najwyższych notabli państwowych była analfabetami, podobnie jak sam dyktator. W książce jeden z bohaterów przytacza przykład wielce zasłużonej dla Etiopii postaci, bohatera wojennego, który odmówił współpracy z Hajle Sellasje:
Był jednak w pałacu i taki wypadek: jeden z najbardziej szlachetnych naszych patriotów, wielki wódz partyzancki w latach wojny z Mussolinim – Tekele Wolda Hawariat, niechętny cesarzowi, odmawiał przyjmowania najmiłościwszych darowizn, odrzucał przywileje i nigdy nie wykazywał skłonności do korupcji. Tego miłościwy pan nasz kazał latami więzić, a potem ściąć.


Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Cesarz - streszczenie
2  Cytaty
3  Obraz władzy totalitarnej i rewolucji w „Cesarzu”



Komentarze
artykuł / utwór: Problematyka „Cesarza”







    Tagi: